H συντροφική Βία στα ΛΟΑΤΚΙ+ ζευγάρια- Παρουσίαση 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Θεραπείας Ζεύγους

Στην παρούσα εργασία επισυνάπτω την εργασία που παρουσίασα στο 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τη Θεραπεία Ζεύγους στην Κρήτη, με θέμα «Η συντροφική βία στα ΛΟΑΤΚΙ+ ζευγάρια: παράγοντες κινδύνου, προκλήσεις αναγνώρισης και θεραπευτικές προσεγγίσεις».

Την εργασία μπορεί να την δει κάποιο εδώ 

Η συντροφική βία στις ΛΟΑΤΚΙ+ σχέσεις αποτελεί ένα σημαντικό, αλλά συχνά υποαναγνωρισμένο ζήτημα δημόσιας υγείας και ψυχικής υγείας. Παρότι η συντροφική βία μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε είδους σχέση, στις ΛΟΑΤΚΙ+ σχέσεις υπάρχουν ορισμένοι επιπλέον παράγοντες που είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη, τόσο για την κατανόηση του φαινομένου όσο και για την κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπισή του. Στην εργασία επιχειρείται μια συνολική προσέγγιση της σχετικής βιβλιογραφίας, με έμφαση στους παράγοντες που έχουν συσχετιστεί με τη συντροφική βία, στις δυσκολίες αναγνώρισης και αναζήτησης βοήθειας, αλλά και στις προϋποθέσεις μιας ασφαλούς και κατάλληλης κλινικής παρέμβασης.

Ιδιαίτερη θέση στην κατανόηση του φαινομένου έχει το μειονοτικό στρες, δηλαδή η πρόσθετη πίεση που μπορεί να βιώνουν τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα εξαιτίας του στιγματισμού, της προκατάληψης και των διακρίσεων. Το μειονοτικό στρες δεν αποτελεί αιτία της βίας, αλλά ένα σημαντικό πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορεί να διαμορφώνονται πρόσθετες δυσκολίες και ευαλωτότητες για το άτομο και το ζευγάρι. Παράλληλα, η συντροφική βία στις ΛΟΑΤΚΙ+ σχέσεις μπορεί να περιλαμβάνει μορφές κακοποίησης που συνδέονται άμεσα με τη σεξουαλική ή την έμφυλη ταυτότητα, όπως η απειλή αποκάλυψης της ταυτότητας χωρίς συναίνεση, η απαξίωση της ταυτότητας, η απομόνωση από τη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα ή ο έλεγχος της έκφρασης φύλου και του σεξουαλικού προσανατολισμού.

Ένα ακόμη βασικό ζήτημα που αναδεικνύεται είναι η δυσκολία αναγνώρισης της βίας και αναζήτησης βοήθειας. Κυρίαρχες ετεροκανονικές και έμφυλες αντιλήψεις για το ποιος μπορεί να είναι θύμα ή δράστης συντροφικής βίας μπορούν να οδηγήσουν σε υποτίμηση ή λανθασμένη ερμηνεία περιστατικών μέσα σε ΛΟΑΤΚΙ+ σχέσεις. Παράλληλα, ο φόβος διάκρισης ή μη αποδοχής, η έλλειψη εξειδικευμένων υπηρεσιών και η ανεπαρκής εκπαίδευση των επαγγελματιών μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά εμπόδια στην αναζήτηση υποστήριξης.

Σε θεραπευτικό επίπεδο, η εργασία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια και στη συστηματική αξιολόγηση της δυναμικής της βίας. Η θεραπεία ζεύγους δεν είναι κατάλληλη σε κάθε περίπτωση συντροφικής βίας, ιδιαίτερα όταν υπάρχει καταναγκαστικός έλεγχος, σοβαρός φόβος, εκφοβισμός ή κλιμακούμενη βία. Αντίθετα, η δυνατότητα κοινής θεραπευτικής δουλειάς χρειάζεται να εξετάζεται μόνο έπειτα από προσεκτική αξιολόγηση της ασφάλειας, της σοβαρότητας και της συχνότητας της βίας, καθώς και της δυνατότητας κάθε συντρόφου να συμμετέχει ελεύθερα και χωρίς φόβο αντιποίνων.

Μέσα από μια συστημική, trauma-informed και ΛΟΑΤΚΙ+ επιβεβαιωτική προσέγγιση, ο/η θεραπευτής/τρια καλείται να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τη σχεσιακή δυναμική, αλλά και το ευρύτερο κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο ζει το ζευγάρι. Η κατανόηση της πολυπλοκότητας μιας σχέσης, ωστόσο, δεν σημαίνει ουδετερότητα απέναντι στη βία ούτε εξίσωση της ευθύνης μεταξύ των συντρόφων. Η ασφάλεια, η αυτονομία, η αποφυγή επανατραυματισμού και η σαφής αναγνώριση της ευθύνης για την άσκηση βίας παραμένουν κεντρικές θεραπευτικές αρχές.

Η συγκεκριμένη εργασία επιδιώκει, τελικά, να συμβάλει σε έναν πιο ανοιχτό και επιστημονικά τεκμηριωμένο διάλογο γύρω από τη συντροφική βία στις ΛΟΑΤΚΙ+ σχέσεις, αναδεικνύοντας την ανάγκη για μεγαλύτερη ορατότητα του φαινομένου, κατάλληλη εκπαίδευση των επαγγελματιών ψυχικής υγείας και θεραπευτικές πρακτικές που να είναι ταυτόχρονα συμπεριληπτικές, επιβεβαιωτικές και προσανατολισμένες πρωτίστως στην ασφάλεια των ανθρώπων που ζητούν βοήθεια.